25 năm bảo tồn gà Đông Tảo

Thứ hai - 21/03/2016 01:44

Bảo tồn gà Đông Tảo

Bảo tồn gà Đông Tảo
Đặc điểm “có một không hai” đó là: Gà trống sau khi “đạp được mái”, còn gà mái thì sau khi đẻ thì cẳng chân của chúng bắt đầu “phát tướng”: sù lên, vẩy như vẩy rồng (vì thế người nước ngoài gọi là “Dragon Chicken”)







Năm 2007 một vườn bách thú nước Anh đã có ý định mua, nhưng sau đó tạm hoãn vì cúm gia cầm. Còn các nhà nghiên cứu chim và gia cầm Nhật thì rất nhiều lần đã đến quê hương giống gà này để tham quan và nghiên cứu. Và một sự kiện rất mới nữa đó là, tháng 8 năm 2012 ngài Akishino  Hoàng tử thứ 2 của Nhật hoàng và là một tiến sỹ khoa học về loài chim,  đã đến làng Đông tảo để trực tiếp nghiên cứu giống gà này và giao lưu với những người nông dân cũng như các nhà khoa học VN đã sáng tạo và bảo tồn, phát triển nó. Và cũng từ đó giống gà này “lên ngôi”: giá cả cũng tăng gấp bội, gà được mang đi nhiều tỉnh, đặc biệt là lan tràn ở Miền Nam, nơi giờ chiếu sáng trong một ngày dài hơn -  thuận lợi cho loài chim và thị trường cũng lớn hơn nhiều so với Miền bắc. Hơn thế nhiều tờ báo nước ngoài đưa tin về giống gà này.


Hoàng tử Nhật Bản thăm gia đình ông Tích, làng Đông tảo

Thí dụ như trang www.amusingplanet.com, www.dailymail.co.uk , www.odditycentral.com;  www.alibaba.com, www.elitereaders.com

Các câu hỏi từ đây cũng trở nên nóng hơn: liệu chúng ta sẽ tiếp tục bảo tồn, khai thác nguồn gen quý hiếm này như thế nào. Bài viết này nhằm đưa đến thông tin ngắn cho quý độc giả về tiêu đề này.
 

Nguồn gốc

Xã Ðông Tảo này, thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng yên với sự tích mối tình và đền thờ Tiên Dung và Chữ Đồng tử.  Nằm sát sông Hồng , khí hậu mát mẻ, đất phù sa màu mỡ, lúa màu tốt tươi, thực vật và động vật trên bờ dưới nước phong phú. Chưa tìm thấy  tư liệu nào nói về nguồn gốc của giống gà này. Nhưng ông Thi – một người lính bảo vệ cụ Tôn Đức Thắng thì cho biết hồi kháng Pháp dân làng này đã nuôi gà này. Gia đình cụ Nguyễn Trọng Dốc – được cho là “5 đời” nuôi giống gà này.
 

Một số đặc điểm chính của giống gà Đông tảo

Gà mới nở có lông trắng đục. Con mái có bộ lông màu nõn chuối - vàng nhạt; mã nâu nhạt - màu đất hay lá chuối khô; mã ngà - trắng sữa. Gà trống trưởng thành có lông màu mận chín pha màu đen trên thân, đỉnh đuôi và cánh có màu lông đen ánh xanh. Da mình, da chân ở gà trưởng thành đỏ nhạt, mỏ vàng, da chân trắng hồng. Các vị trí da không có lông trên mình gà (cả trống và mái) đều có màu đỏ . Mỏ vàng. Kiểu mào gà trống khá đa dạng: kép, nụ và hoa hồng, hạt đỗ. Gà mái cũng có mào tựa mào con trống nhưng chỉ to bằng 1/3 so với mào gà trống.  Gà trống có tích và dái tai màu đỏ. Bao quanh chân ở phía trước là một lớp vảy da sắp xếp không theo hàng, phần còn lại (3/4 diện tích) da sùi giống bề mặt trái dâu tằm ăn. Vảy chân màu vàng, viền đỏ nhạt. Bốn ngón chân xòe ra, chia ngón rõ nét, bàn chân dày. Kiểu bàn chân cũng khá đa dạng ở gà trống.
 

Gà con mới nở nặng khoảng 40 gam. Gà trống và mái ở 44 tuần tuổi là 4,955 và 3,650 gam.

Gà Đông tảo xương to, ngực sâu, lườn rộng dài. Tầm vóc như thể các giống gà Hồ, gà Móng (Hà nam), hoặc các giống ngoại như Cornish, BE, AA, Isa.

Thế cân đối nên gà bước đi vững chắc, chậm chạp.
 

Gà Ðông Tảo mọc lông chậm, không chịu được rét, vì vậy phải sưởi ấm và giữ tránh gió lùa ở giai đoạn gà con dưới 8 tuần tuổi vào mùa đông và 5 tuần tuổi vào mùa hè.mDáng đi chậm chạp, nặng nề.

Gà đẻ quả trứng đầu tiên ở tuổi 6- 8 tháng, một lứa 10-15 quả, một năm có thể đẻ 70 quả. Tỉ lệ có phôi theo kiểu nuôi truyền thống trong nông thôn là 85-90% và tỉ lệ nở bằng gà mẹ là 66-72%.  Ấp bằng máy cho tỉ lệ nở 60-70%. 

Tỉ lệ nuôi sống ở 4, 8, 20, 38 và 44 tuần tuổi thứ tự là 94,5 – 98,3 – 99,6 – 97,8 và 96,2%.

Tiêu tốn thức ăn để nuôi gà trông / mái là giống qua các giai đoạn: 0-8, 9-20, 21-44 và 45-64 tuần tuổi thứ tự là: 1710 – 1635; 6620 – 4520; 14700 – 14700 và 14140 – 14140 gam.
 

Thịt gà khá ngon. Bên cạnh các món ăn chế biến như gà khác, gà Đông tảo khá nổi tiếng trong món “nấu đông”. Tuy nhiên với các đầu bếp giỏ như một vị ở Q 7 (TPHCM) có thể chế biến được 15 món theo khẩu vị cả hai miền Nam – Bắc. Da cổ, đem hấp, thái nhỏ trộn với thính, rắc mè lên; kèm với rau mùi, đọt đinh lăng, lá sung non, tỏi ta, ăn giòn và thơm lạ. Dân nhậu xứ Bắc bảo rằng da gà Đông Cảo phải thái chỉ, bỏ vô chảo xào lăn mới hợp khẩu.
 

Bảo tồn

Năm 1992, khi ra đời “Đề án Bảo tồn NGVN quốc gia” do Viện chăn nuôi chủ trì thực hiện, các nhà khoa học Viện chăn nuôi về điều tra thì thấy gia đình này nuôi 1 cỗ gà (1 đực + 4 mái) đạt tiêu chuẩn.

Các đơn vị thuộc Viện như Trung tâm NC gia cầm Vạn phúc được phân công nghiên cứu và bảo tồn giống gà này. Kinh phí trợ cấp cho chủ hộ nuôi và theo dõi gà năm 1992 chỉ có 2 triệu nuôi 20 trống và 100 mái. Kinh phí nâng dần theo đà trượt giá, đến năm 2012 lên 24 triệu. Từ đó khi đàn gà đông đúc và “thoát hiểm”,  theo tiêu chí của FAO thậm chí có tín hiệu phát triển được thì thôi không trợ cấp nữa.
 

Hiện nay tại xã Đông tảo có khá nhiều gia đình có đàn gà đẹp và đa dạng. Thí dụ như gia đình ông Thái – vốn là một công nhân nhà máy tàu Ba son,  ông Tích (con cụ Dốc), Cụ Thi  – một chiến sỹ cách mạng năm nay đã 80 tuổi cùng với cụ bà 70 tuổi, ông Hiệu là một doanh nhân....
 

Công tác quảng bá cũng được tiến hành tích cực hơn. Các nhà bảo tồn cũng đã giới thiệu giống gà này vào sáng 1 tết năm 2006 (Ất dậu) khắng định đây là một giống duy nhất của VN và thế giới. Và sau đó trên 6 phóng sự do các đài truyền hình trung ương (VTV2 và 3N) thực hiện. 
 


 

Cũng như các giống vật nuôi bản địa, giống gà Đông tảo là tài sản quốc gia và được quốc tế quan tâm.
 

Năm 2010, đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại Nhật điện hỏi viện trưởng viện Chăn nuôi là có phải gà Đông Tảo đã tuyệt chủng do cúm gia cầm? Ông viện trưởng lập tức mời ngài đại sứ và Cục chăn nuôi xuống ngay làng Đông tảo. Sự quan tâm đặc biệt đó không phải không có cơ sở. Năm 2005, khi được lệnh bảo toàn các giống gà Việt Nam trong dịp cúm gia cầm, 4 giờ chiều khi văn bản chưa ráo mực thì chúng tôi đã lấy xe đi thẳng xuống xã Đông tảo, tới phòng thú y, chi cục Thú y Hưng Yên để truyền đạt công lệnh: “Gà Đông Tảo là đối tượng cuối cùng nếu phải diệt”.
 

Ngài đại sứ cũng cho biết ngài TS Hoàng tử Nhật quan tâm đến giống gà này. Chúng tôi đã quay phim và sau đó dành 2 tháng để thu thập tất cả tư liệu về giống gà này, dich ra tiếng Anh và nhờ Ngài đại sứ gửi tặng Ngài Hoàng tử. Sau một thời gian 3 nhà khoa học Nhật tư vấn cho Ngài Hoàng tử sang VN để chuẩn bị cho Ngài đi thăm VN. Trong 2 năm chuẩn bị với 3 chuyến đi đến nhiều nơi ở VN và đến làng Đông tảo chúng tôi đã bố trí cho các vị này đến các nhà chăn nuôi gà đẹp, lâu năm và quang cảnh đẹp, đó là nhà ông Tích, ông Thái, ông Hiệu… Và tháng 8/2012 Ngài Hoàng tử đã đến thăm làng Đông tảo. Ngài TS Thái tử rất vui tận mắt được xem giống gà này và công tác bảo tồn ở đây. Ngài cũng công nhận giống gà Đông tảo là giống gà độc nhất vô nhị trên thế giới.
 

Cũng có những điều đáng ngại đó chính là bệnh tật. Đó là dịch cúm. Hoặc các bệnh dịch khác. Thí dụ đầu năm 2012 đã xẩy ra dịch – gây chết. Không rõ (vì chưa tiếp xúc với thú y) nhưng mấy xóm bị diệt như gia đình ông Thái. Cũng may là các gia đình khác vẫn còn. Tuy đến nay giống gà làng  Đông tảo này thoát khỏi các đợt dịch cúm gà, nhưng điều đó không có nghĩa là không ở tình trạng nguy hiểm.  Hiện nay giống gà này đã lan ra khắp nước và thậm chí được nuôi ngay trong Trung tâm NC gia cầm Thụy  phương (Viện chăn nuôi). Các trang trại gà này cũng có ý thức bảo vệ các con thuần và Đề án Bảo tồn nguồn gen vật nuôi cũng liên hệ với họ để hướng dẫn. Như vậy “tính mạng” giống gà đã được đảm bảo tối đa: mất nơi này đã có nơi khác. Số lượng đàn giống thuần ước tính tại xã Đông tảo có hàng vạn con và tính trên cả nước có thể đã đến chục vạn. Vấn đề đa dạng trong nội bộ giống cũng được quan tâm, khuyến khích bảo tồn tất cả các dòng, cá thể khác kiểu..
 

Giống gà này cùng một số giống khác như gà H’mông, bò H’mông, lợn Ỉ là các giống cấm xuất theo văn bản… của Bộ Nông nghiệp và PTNT  (Tuy vậy đến nay vẫn chưa thấy có thông tin gỡ bỏ). Tuy nhiên cũng đã những tin tức người Trung quốc đến làng Đông tảo để mua. Tuy nhiên việc xuất chính ngạch đặc biệt cho những nước có nền bảo vệ vật nuôi tốt như Nhật, Anh, Pháp… cũng không làm được do VN vẫn là một nước còn có dịch cúm gia cầm.  
 

Máy ấp trứng CP Đà Nẵng
 

Số 10, Đường Nhơn Hòa 5, Cẩm Lệ, TP. Đà Nẵng.
Tư vấn bán hàng và bảo hành
0962 666 202 Mr.Phương

 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây